Nieuw lid: VO Eemsdelta
Sinds kort is VO Eemsdelta aspirant-lid van de Vereniging BPS. Hier stellen zij zich voor.
“We wilden graag lid worden van het netwerk om kennis en ervaringen op het gebied van hoog- en meerbegaafdheid te kunnen delen. Wij verwachten vooral te leren van de werkwijze van andere scholen. We staan dan ook zeker open voor good practices van andere scholen. Daarnaast bestaat er vanuit onze ondersteuning de ambitie om nadrukkelijker met hoogbegaafdheid aan de slag te gaan. Tenslotte hebben wij de wens een duidelijkere profilering van onze school te bewerkstelligen.”
Over de school
“Het VO Eemsdelta is een middelgrote school met 1.435 leerlingen. De school heeft een belangrijke regiofunctie en mede daarom vinden we het belangrijk om een breed palet aan vakken, profielen en ontwikkelmogelijkheden aan te bieden. De regio kent veel uitdagingen waarvan krimp en de aardbevingsproblematiek algemeen bekend zijn.
Vanaf volgend schooljaar zullen we gehuisvest zijn op een prachtige Campus, nu nog volop in ontwikkeling. De Campus biedt onderwijs van Pro tot vwo/vwo+. Op zo’n 10 kilometer afstand van de Campus is er een nevenvestiging waar vmbo en onderbouw h/v onderwijs wordt verzorgd. Het Rudolph Pabus Cleveringa Lyceum, deelschool havo-vwo/vwo+ maakt deel uit van de Campus VO Eemsdelta.
Als school vinden we het belangrijk dat er iets te kiezen valt voor leerlingen en daarom bieden we een breed en gevarieerd onderwijsaanbod aan opdat zij zich zo breed mogelijk kunnen oriënteren en ontwikkelen.
Er is aandacht en ruimte voor het actief werken aan differentiatie in de vorm en inhoud van het onderwijs met als doel de leerlingen die meer kunnen, meer uit te dagen. Het RPCL heeft een gespecialiseerd onderwijsaanbod voor leerlingen die meer kunnen en willen.
– Vwo+ klas/stroom (o.a. met Plusprjecten en wetenschapsoriëntatie)
– Talentstroom onderbouw
– Plusprojecten in de bovenbouw
– Jong Ondernemen
– Cambridge University Certificate (CUC)
– Bèta-excellent
– Maatwerk”
Hoogbegaafdheid op het RPCL
“Binnen het Passend Onderwijs is er op onze school niet alleen aandacht voor de leerlingen met een beperking of leerachterstand, maar ook voor de getalenteerde of (hoog)begaafde leerlingen. Passend Onderwijs houdt immers in: goed onderwijs voor alle leerlingen. Goed onderwijs en daarbij passende zorg staan voorop. En dat alles in een plezierige sfeer waarin de leerling zich veilig voelt en een passende begeleiding krijgt.
Sinds 2010 bezoeken leerlingen van de scholengroepen Marenland en Noordkwartier op woensdagochtend onze school; leerlingen uit groep 7 en 8 worden geselecteerd naar aanleiding van testen op hoogbegaafdheid en op basis van zeer goede prestaties op school. Deze leerlingen nemen deel aan de Junior Masterclass en komen hier in contact met andere (hoog)begaafde leerlingen, leren samenwerken met anderen en krijgen leerstof en werkvormen die passen bij hun cognitieve niveau.”
Onze hb-aanpak
Zichtbaarheid:
Alle leerlingen in klas 1 nemen deel aan een screening: IST, FES en SVL. Dit gebeurt in samenwerking met het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen. Op basis van de informatie uit de onderzoeken, informatie van de basisschool en huidige schoolresultaten kijken we of de leerling op de juiste plek zit en of begeleiding gewenst/noodzakelijk is.
Voor de mentor en de vakdocenten is duidelijk welke leerlingen in de klas hoogbegaafd zijn. De ontwikkeling en de vorderingen van de hb-leerlingen worden structureel gevolgd en regelmatig besproken.
Begeleiding:
Hb-leerlingen worden adequaat begeleid door een deskundige met kennis van zaken omtrent hoogbegaafdheid. Het doel van deze begeleiding is om signalen als onderpresteren, vastlopen vanwege het onvoldoende beheersen van gevraagde studievaardigheden in het reguliere curriculum, eerder te onderkennen en om te voorkomen dat leerlingen onnodig vastlopen of afstromen met vaak de nodige problematiek als gevolg.
Onderwijsprogramma:
De hb-leerling is op de hoogte van de mogelijkheden om flexibel om te gaan met het rooster. De docenten bieden voldoende mogelijkheden om te versnellen, lesstof te kunnen compacten en/of te kunnen verrijken (verdiepen/verbreden).
Het hb-programma wordt in samenspraak met de hb-leerling gemaakt en er is voldoende ruimte voor eigen keuzes.
Organisatiestructuur
We hebben een werkgroep HB bestaande uit een teamleider, hb-coördinatoren, begeleiders op het vlak van executieve functies en sociaal emotionele begeleiding en een orthopedagoog. De werkgroep behandelt HB- problematiek en het hb-programma. De hb-coördinatoren zijn het aanspreekpunt voor mentoren, docenten, ouders en leerlingen.
Deskundigheid
We beschikken over voldoende deskundigheid op het terrein van hb en docenten zijn voldoende competent (pedagogisch-didactisch en qua vakkennis) in bieden van onderwijs aan hb-leerlingen.
Programma BPS-leerlingenconferentie rond
Op vrijdag 22 april 2022 organiseert de Vereniging Begaafdheidsprofielscholen (BPS) de achtste conferentie voor hoogbegaafde leerlingen in het voortgezet onderwijs. De voorgaande edities werden zeer gewaardeerd door leerlingen, docenten en de sprekers, met gemiddeld een 8.
Het programma is bijna rond! We hebben lezingen over onder andere immunologie, data-analyse bij FC Utrecht, kunstmatige intelligentie, middeleeuwse literatuur en simulaties van mensenmassa’s. Daarnaast hebben we workshops over YA-vertalen, debatteren, ontdekken van je talenten en omgaan met werkdruk. En nog veel, veel meer. Ook zal Rudmer Heerema (Tweede Kamerlid) vertellen over zijn loopbaan en zijn ervaringen als hoogbegaafde.
Hierbij een overzicht van de lezingen en workshops:
Hoogbegaafdheid en metacognitie – Marcel V.J. Veenman, instituut voor Metacognitie Onderzoek (lezing)
Workshop Leren filosoferen – Rudolf Kampers, docent filosofie & oprichter Leren Filosoferen (workshop)
Het immuunsysteem in strijd tegen AIDS: van evolutie tot wiskunde – José Borghans, hoogleraar Kwantitatieve Immunologie Universitair Medisch Centrum Utrecht (lezing)
Over vampiers, Hongerspelen en dystopische werelden: workshop Young Adult Vertalen – Maria Postema, vertaalster van onder andere Twilight, The Hunger Games, Gone en Divergent, schrijfster Dertiendagh (workshop)
Working in the dark to serve the light: De werkzaamheden van een data-analist in de voetbalpraktijk – Rick Stoop, data-analist FC Utrecht (lezing)
Denklessen: ontdek je talenten – Tina Leyds en Deaborah Roothaert, Theresialyceum (workshop)
De energietransitie: een technische én een maatschappelijke uitdaging – Gert Jan Kramer, hoogleraar Sustainable Energy Supply Systems (lezing)
Wat is de intelligentie? – Jan Broersen, hoogleraar Logica en AI (lezing)
Hoogbegaafde studenten aan het woord! – Jabe, Margot en Amber Damen (workshop/lezing)
De zee van de toekomst – Caroline Slomp, hoogleraar mariene biogeochemie (lezing)
Gametechnologie achter simulatie van mensenmassa’s – Roland Geraerts, universitair docent Geometric Computing (lezing)
De kort maar krachtige debat workshop – Utrecht University Model United Nations (workshop)
Op zoek naar jouw talenten – Kirstin op het Veld, trainer/coach (workshop)
Rudmer Heerema, lid Tweede Kamer en zelf hoogbegaafd (lezing/workshop)
Een klopjacht naar de kopiist: speurwerk binnen de Middeleeuwse letterkunde – Jelmar Hugen, universitair docent Middeleeuwse letterkunde, Universiteit Utrecht (lezing)
Meer energie en motivatie voor de dingen die jij belangrijk vindt in je leven – Robin Veldhuizen, The Lab of Life (workshop))
Poetins oorlog in Oekraïne: gedicteerd door de geschiedenis? – Nicolaas Kraft van Ermel docent geschiedenis Oekraïne en Polen Rijksuniversiteit Groningen (lezing)
Artikel Point: Motiveren hoogbegaafde po-leerlingen en klasgenoten
Hoe motiveer je (hoog)begaafde leerlingen en hun klasgenoten in de reguliere klas? Vanuit #POINT is onderzoek gedaan naar dit vraagstuk. Dit onderzoek is onlangs omgezet naar een mooi praktijkartikel in het nieuwe tijdschrift #OnderWijsTijd. Het artikel is geschreven door Lisette Hornstra, Kim Smeets, Sven Mathijssen, Jaap Denissen en Anouke Bakx.
Het artikel staat op Linkedin…
Het hele onderzoek staat hier…
Inauguratiereden Lianne Hoogeveen beschikbaar
Op 8 maart 2022 hield prof. dr. Lianne Hoogeveen haar inauguratiereden als bijzonder hoogleraar Identification, Support and Counseling of Talent aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit. Haar leeropdracht is een samenwerking met het Radboud Centrum Sociale Wetenschappen en CBO Talent Development.
De tekst van de lezing kunt u hier lezen…
NTCN: introductiewebinar hb op 10 maart
Het National Talent Centre of the Netherlands (NTCN) organiseert samen met CBO Talent Development op donderdagmiddag 10 maart van 16:00-17:00 uur het eerste webinar in een reeks van jaarlijkse kennisdelingsactiviteiten.
In het introductiewebinar staat centraal wat de belangrijkste trends zijn in de activiteiten die in het kader van de subsidieregeling plaatsvinden binnen de samenwerkingsverbanden po en vo. Daarnaast wordt het systemische perspectief van het IMAGE onderzoek toegelicht en worden de eerste inzichten vanuit de hierbinnen vallende deelstudies gedeeld. Voor deelnemers is er gelegenheid om tijdens het webinar vragen te stellen en suggesties aan te reiken die voor volgende kennisdelingsdelingsactiviteiten benut worden.
Kijk hier voor meer informatie…
Podcast Politiek en passend onderwijs voor hb-leerlingen: Kamerlid Rudmer Heerema
Hoe ga je om met een leerling die hoogbegaafd is? En wat kun je doen als een leerling komt thuis te zitten met een schooltrauma? In de podcastserie Een intense reis gaat Marije Hofland in gesprek met deskundigen gerelateerd aan het gelijknamige boek.
In aflevering nummer 11 gaat zij in gesprek met Tweede Kamerlid Rudmer Heerema
Rudmer is Tweede Kamerlid namens de VVD en was in de vorige periode namens de VVD ook woordvoerder van onderwijs. Rudmer is zelf hoogbegaafd, al 30 jaar lid van Mensa en hij heeft als woordvoerder van onderwijs diverse moties ingediend.
SLO: gespreksplaten voor begaafde leerlingen
SLO heeft diverse gespreksplaten ontwikkeld die als hulpmiddel kunnen dienen om je talenten te ontdekken en je zelfinzicht te vergroten. Als je zicht hebt op je persoonlijke kwaliteiten en uitdagingen lukt het steeds beter om aan te geven wat je verder zou willen onderzoeken en ontwikkelen. Je kunt steeds weer nieuwe doelen stellen, of op basis van nieuwe ervaringen en inzichten je doelen bijstellen. Zijn deze gespreksplaten ook handig voor jou?
Bekijk hier de gespreksplaten…
Column #5 Marko Otten: Empowering
Het startschot voor 2022 echoot nog na over de golven van omikron. Het wordt een bijzonder jaar. We hopen allemaal op verdere afbouw van coronamaatregelen. Voor onze vereniging zal dit vroeger of later een terugkeer betekenen naar live vergaderen. Je kan je daar na al die digitaliteit van de laatste 2 jaar echt op verheugen. Maar we hebben ook geleerd de afgelopen jaren: commissievergaderingen, bijeenkomsten met een beperkte agenda en kortdurende meetings zullen we online blijven doen.
In de voorbije periode is er een klein stuwmeertje aan visitaties ontstaan en dat hopen we dit jaar weg te werken. De coronaprotocollen rondom de voorgenomen visitaties zullen gaandeweg verdwijnen, wat een groot voordeel met zich mee brengt: leerlingen gaan weer mee visiteren. Ik kijk er naar uit. Dat geldt ook voor de uitgestelde BPS-leerlingenconferentie in de Stadion De Galgewaard. Daar komt nog bij dat de ontmoeting met ouders ook weer terugkomt op het programma van de visitaties.
Een bijzondere gebeurtenis van 2022 wordt de Internationale Conferentie van de European Council for High Ability. De vierdaagse ontmoeting van internationaal gerespecteerde onderzoekers en begaafdheidsdeskundigen vindt dit jaar in Den Haag plaats van 31 augustus tot en met 3 september. De titel luidt Empowering Every Talent Together; Creative Way to Enable Personal Growth. Het belooft een intensieve kennisuitwisseling waar wij in de Nederlandse scholen ons voordeel mee kunnen doen.
De organisatoren in het National Talent Centre of the Netherlands vragen ons uiteraard ook om uit de praktijk van de BPS-scholen goede voorbeelden en inzichten aan te dragen. Ze hebben gelijk, de visitatierapporten laten overduidelijk zien dat we daar wat te brengen hebben. De komende tijd zullen wij deze call for proposals vertalen naar een goede vorm en doorzetten naar onze leden.
Marko Otten
Een nieuw lid stelt zich voor: Obs de Springplank
1. Kunt u kort een beschrijving geven van uw school en uw hb-aanpak?
Op De Springplank zijn we sinds het schooljaar 2019-2020 gestart met het aanbieden van voltijds hb-onderwijs. Deze afdeling is sinds dit moment de 3e locatie binnen ons bestuur Markant Onderwijs Breda. De andere twee locaties zijn gehuisvest in Montessori+ Breda en Prinsenbeek.
Op school bieden we onderwijs aan deze specifieke doelgroep kinderen. In groep ⅔ spreken we nog van een ontwikkelingsvoorsprong, maar in groep 4 t/m 7 hebben ze door een onderzoek allemaal laten zien dat ze passen binnen de gelijkgestemdenomgeving van een hb-leerling.
Het onderwijs geven we op de volgende wijze vorm:
De basisvakken (taal, rekenen, lezen, begrijpend lezen) bieden we compact aan. Dat wil zeggen dat we de reguliere lesstof indikken tot 25-50%. Afhankelijk van het vaardigheidsniveau van de leerling, wordt het per basisvak ingedeeld in een verkorte, verlengde of basisleerlijn. Deze leerlijn zegt iets over hoeveelheid instructie en inoefening die een leerling nodig heeft om een stap te zetten op cognitief vlak.
Doordat de lesstof wordt gecompact, komt er ruimte voor verrijkingswerk. Dat kan verdiepend of verbredend van aard zijn. Bij verdiepend werk wordt er dieper ingegaan op een basisvak, zo zijn er bijvoorbeeld Rekentijgers, Denken over Getallen voor rekenen en Slimme Taal en Leeskrakers voor taal. Verbredend werk richt zich op vakken die niet standaard in het basisschoolprogramma zitten. Vreemde talen, Ontdekkend leren, filosofie, programmeren zijn voorbeelden hiervan.
Daarnaast besteden we aandacht aan de brede persoonsontwikkeling van de leerlingen. We creëren een passend aanbod binnen zeven pijlers (zie afbeelding). De inhoud en het aanbod stemmen we af op de groep kinderen in de desbetreffende groep.
We merken dat er in de omgeving een grote vraag is naar passend onderwijs voor deze specifieke doelgroep. Dit zien we doordat er een grote vraag is van ouders die merken dat hun kind in een reguliere setting geen passend onderwijs krijgen. Dit heeft vaak als gevolg dat het kind gaat onderpresteren, niet wordt begrepen, geen motivatie meer heeft om te leren of überhaupt naar school te gaan. Binnen onze onderwijsvorm merken we dat de kinderen rust krijgen en geven ze zelf aan dat ze worden begrepen en mogen zijn wie ze zijn. Dit geldt ook voor de ouders.
Op dit moment hebben we 3 HB-groepen: groep 2/3, 4/5 en 5/6/7 en krijgen er 47 kinderen voltijds hb-onderwijs.
2. Waarom bent u lid geworden van de vereniging?
We zijn lid geworden van de vereniging omdat we merken dat de ontwikkeling van deze vorm van onderwijs nog te weinig voor het voetlicht komt. De noodzaak is duidelijk en het hele onderwijsveld moet meer kennis krijgen van deze doelgroep om een meer passende vorm van onderwijs te creëren. Door samen op te trekken kunnen we kennis delen en kunnen we een duurzame samenwerking creëren met het Regionale Samenwerkingsverband. Mogelijk kunnen we dit ook realiseren richting de politiek, zodat er een duurzame vorm van onderwijs beschikbaar komt waarmee we alle hb-kinderen een passende plek kunnen bieden.
3. Wat zouden andere leden van u kunnen leren als het gaat om hb en wat zou u van andere leden willen leren?
Kennis delen in de breedste zin van het woord is iets waar we veel van kunnen leren. Elke voltijds-hb setting is een mooie toevoeging aan het onderwijsaanbod mits er dezelfde taal wordt gesproken. Een plusklas kan voor de meerbegaafde leerling een passende oplossing zijn. De groep die binnen het hoogbegaafde segment valt, wordt vaak binnen dezelfde groep geplaatst, waardoor het passende aanbod ontbreekt. Gezamenlijk optrekken en met elkaar het verhaal uitdragen draagt bij aan de ontwikkeling van het aanbod voor de hb-leerling.
Leden kunnen bij ons zien hoe en welk aanbod we onze kinderen geven. Hierbij ligt de nadruk niet alleen op de cognitieve ontwikkeling, maar neemt persoonsontwikkeling ook een belangrijke plaats in. Dit past ook heel goed in het verlengde van onze Jenaplan-visie.
Meer informatie is te vinden op onze website: www.obsdespringplank.net