Onderzoek SWV West-Friesland naar ervaringen hb-leerlingen

Het Samenwerkinsgverband Passend Onderwijs West-Friesland heeft vorig jaar een onderzoek uitgevoerd waarin de stem van de hoogbegaafde leerling centraal staat. In totaal 65 leerlingen van verschillende middelbare scholen uit West-Friesland kijken terug op hun basisschoolperiode, vertellen hoe zij de overstap van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs hebben ervaren en hoe zij hun huidig schools functioneren, welbevinden én onderwijs beoordelen.

De resultaten laten een over het algemeen positief beeld zien, maar tonen tegelijkertijd duidelijke aandachts- en verbeterpunten. Hieronder een aantal resultaten.

• De langdurige investering in uitbreiding van kennis over en aanbod voor (hoog)begaafde leerlingen op de scholen in West-Friesland lijkt niet voor niets geweest.
• Tegelijkertijd wijzen de leerlingen op duidelijke aandachtspunten voor verdere versterking van het onderwijsaanbod en de ondersteuning op onze scholen.
• Binnen het basisonderwijs blijkt een belangrijke succesfactor de ruimte voor autonomie die door meerdere leerlingen in sterkere mate is ervaren in vergelijking met het voortgezet onderwijs.
• Voor (hoog)begaafde leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte blijken de deeltijdvoorzieningen van het samenwerkingsverband PO – de HB-ondersteuningsvoorzieningen – een belangrijke functie te hebben (gehad). Met name het uitdagende, verrijkende aanbod, het contact met ontwikkelingsgelijken en de expertise van de begeleiders worden als waardevol beschouwd en zijn aspecten die nu soms worden gemist.
• Een belangrijk deel van de leerlingen geeft aan dat deelname aan deze voorzieningen heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van hun executieve vaardigheden, zelfinzicht, zelfvertrouwen en sociale aansluiting, effecten die voor hen ook in het voortgezet onderwijs nog van betekenis zijn.
• Een meerderheid van de (hoog)begaafde leerlingen heeft de overgang van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs als positief ervaren. Belangrijke succesfactoren zijn een goede voorbereiding in groep 8 en in de brugklas expliciete aandacht voor leren leren in combinatie met een geleidelijke opbouw van huis- en leerwerk.
• Een moeizame overgang van basis- naar voortgezet onderwijs lijkt vaker voor te komen bij leerlingen met een bijkomende diagnose, zogenaamd dubbel bijzondere leerlingen, en leerlingen die binnen het voortgezet onderwijs zijn afgestroomd.
• Het huidige welbevinden van de (hoog)begaafde leerlingen in het voortgezet onderwijs is gemiddeld genomen voldoende tot goed. De meeste leerlingen voelen zich sociaal verbonden en cognitief competent, al blijkt uit de toelichtingen dat verveling, onderprikkeling en stress regelmatig voorkomen, ook bij leerlingen die hun welbevinden als voldoende beoordelen.

 

Meer weten?

Voor alle conclusies en aanbevelingen, lees het onderzoeksrapport