Column #20 Marko Otten: hoogbegaafdheid in het mbo

Onlangs ben ik benaderd door Marscha Pannekoek, docent aan het Curio College in West-Brabant, een instelling voor vavo en allerlei sectoren in het beroepsonderwijs. Marscha is opgeleid tot dierenarts, maar het onderwijs trok en zij kreeg een aanstelling als docent bij de opleidingen dierenartsassistent en paardensport/paardenhouderij. Na coördinerende taken vertrouwde men haar twee projecten toe, waaronder Hoogbegaafdheid.

Huh? Hoogbegaafdheid in het mbo? Veel collega’s bij BPS zullen de wenkbrauwen optrekken. Andere collega’s hebben ervaring opgedaan met hb in de vmbo-afdelingen van hun scholen en waarom zouden er geen mbo-studenten bestaan die meer- en hoogbegaafd zijn. Hun praktische oriëntatie hoeft daar niets aan af te doen.

Marscha wilde met mij praten over het werk in onze vereniging en ik vermoed zomaar dat ze ook wel even wilde weten hoe ik stond tegenover de gedachte van hb in het mbo. Haar inzet is voor de doelgroep is groot, temeer omdat zij drie hoogbegaafde pubers heeft, die op BPS-scholen zitten. Haar projectwerk moet je kwalificeren als pionierswerk.

Ik ken het mbo uit eigen ervaring en daar heb je te maken met collega’s, vaak afkomstig uit de beroepspraktijk, die weinig geduld hebben met een afwijkende pedagogisch didactische benadering. Marscha moet dus sowieso werken aan draagvlak.

Ook onder studenten is het thema hb minder voor de hand liggend dan in het primair en voortgezet onderwijs. Het blijkt niet eenvoudig om hb-ers te identificeren. Marscha ziet er inmiddels 30 in haar gezichtskring en is begonnen met gesprekken. Veel mbo-studenten weten gewoon niet dat zij hoogbegaafd zijn en al evenmin wat het voordeel zou kunnen zijn van een aparte hb-aanpak bij hun studie. Identificatie op haar eigen opleidingen is één ding; het Curio College, echter, kent net als vele andere een brede waaier van uiteenlopende (deel-)opleidingen. Men vindt ze bovendien ruimhartig uitgestrooid over talloze vestigingen in een wijde regio.

Een hb-aanpak mbo-breed is dus nog wel een paar stations van ons verwijderd. Daar komt bij dat nog moet worden nagedacht over implementatie van de hb-aanpak bij praktijkcomponenten zoals stages. Hoe dan ook, het begin is er. Marscha heeft, met de nodige ambitie, een routekaart gemaakt voor collega’s die met hb-ers te maken hebben. Momenteel is ze bezig signaleringsinstrumenten te ontwikkelen.

Marscha timmert ook buiten haar eigen school aan de weg. In de mbo-wereld van Nederland struikelt de ene prioriteit over de andere; hb hoort daar vooralsnog niet bij. Toch zijn er moment 30 (!) mbo-instellingen die samen een netwerk hb vormen. Doel is om kennis en ervaring uit te wisselen en hb-onderwijs te promoten. Marscha’s zwaluwen maken zeker nog geen zomer. Een poging om samen met de Hogeschool Rotterdam een onderzoek te starten naar hb in het mbo strandde, omdat er geen subsidies voor werden vrijgemaakt. Zo’n onderzoek zou een enorme steun in Marscha’s rug betekend hebben.

Van mij wilde Marscha alles horen over het werk van onze vereniging, de BPS-academie, de verenigingsdagen, de regio-bijeenkomsten en uiteraard het systeem van visitaties, codes en certificering.

In een hopelijk nabije toekomst toe zouden we voorzichtig kunnen praten over samenwerking met Marscha en haar collega’s in het genoemde netwerk. In een nog verdere toekomst kan het misschien zelfs gaan over een nieuw soort visitaties en certificeringen van mbo-afdelingen. Ik denk dat we haar op een volgende verenigingsdag moeten uitnodigen om ons wat meer gedetailleerd op de hoogte te brengen van het werken met hb-studenten op het mbo.